“Warmtekrachtkoppeling niet vergeten in energietransitie” 

In het huidige energiedebat komt warmtekrachtkoppeling nog te weinig aan bod, menen ze bij sectororganisatie Cogen. Nochtans kan een bedrijf met die techniek tot 30 procent brandstof besparen. En het kan in België op korte termijn 1000 MWe groene elektriciteit extra leveren, om zo de kernuitstap mee op te vangen.

Jan Haeverans | 5 februari 2018
Warmtekrachtkoppelingsinstallatie
Eén van de WKK-motoren die het Gentse warmtenet van EDF Luminus van warmte voorziet.
Cogen Vlaanderen

“Met warmtekrachtkoppeling (WKK) produceer je eigenlijk warmte en elektriciteit tegelijkertijd”, zegt Senne Gabriels, directeur van Cogen, de sectororganisatie voor warmtekrachtkoppeling (WKK). “Op die manier gebruik je de brandstof op de efficiëntste manier. En door de energie te produceren op de plaats waar ze gebruikt wordt, beperk je bovendien de verliezen door het transport. Je wint dus substantieel: je hebt tot 30 procent minder brandstof nodig om dezelfde hoeveelheid energie op te wekken.”

Warmtekrachtkoppeling kan daarenboven snel voor veel extra elektriciteit zorgen in België: zo’n 1000 MWe tegen 2025, het moment van de kernuitstap. “En dat is nog een voorzichtige schatting”, zegt Senne Gabriels. “De cijfers zijn gebaseerd op Europese studies en een marktbevraging. Tegen 2030 zouden we zelfs 1750 MWe extra kunnen opwekken met WKK. Dat het zo snel gaat, komt doordat het gaat om kleine centrales, die snel vergund en gebouwd kunnen worden. Een bijkomend voordeel van veel kleine centrales is dat het niet zo erg is als er eens eentje uitvalt, of zelfs een paar, wat altijd kan gebeuren. Als een grote centrale stilgelegd wordt, zorgt dat wel voor problemen op het net. Dat weten we intussen allemaal, na de perikelen in onze kerncentrales. Met vele kleintjes heb je dat probleem veel minder.”

Biogas en syngas

De achilleshiel van WKK-centrales is dat die veelal werken op aardgas, een fossiele brandstof. En daar willen we toch net van af? Senne Gabriels: “We spreken liever over ‘gas’ dan over ‘aardgas’. Want er is ook biogas, en synthetisch gas is in volle ontwikkeling. Zo’n 14 procent van de WKK-elektriciteit wordt nu al opgewekt op basis van biogas en biomassa. Maar inderdaad, als het over grote volumes gaat, zijn we nog afhankelijk van aardgas, en dat nog voor geruime tijd. Dus is het zaak om die aardgas zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Om je een idee te geven: met de huidige elektriciteitsproductie door WKK sparen we al het equivalent van het gasverbruik van zo’n 800.000 gezinnen uit. Met die 1000 MWe extra zou dat stijgen tot het verbruik van zo’n 1,1 miljoen gezinnen. Dat is zo’n 40 procent van de gezinnen met een aardgasaansluiting.”

"Dat het met WKK zo snel gaat, komt doordat het gaat om kleine centrales, die snel vergund en gebouwd kunnen worden."

Senne Gabriëls (directeur Cogen Vlaanderen)

“Nog een voordeel is dat WKK zeer complementair is met wind- en zonne-energie: als reservecapaciteit op sombere, windstille dagen. En ook warmtenetten, die de warmte transporteren tot bij de eindgebruiker, kunnen het aandeel van WKK nog sterk doen stijgen. WKK maakt dus echt wel deel uit van de transitie naar hernieuwbare energie. Vandaar dat wij ook gesteund worden door de Bond Beter Leefmilieu (BBL) en ODE, de Organisatie Duurzame Energie.”

WKK in de huiskamer

Zelfs voor residentieel gebruik is de techniek van WKK veelbelovend, in combinatie met brandstofceltechnologie. “Je produceert dan thuis met een kleine installatie zowel je eigen elektriciteit als je eigen warmte”, zegt Senne Gabriels. “In Japan boomt die technologie al, na de ramp in Fukushima. En in Europa is Duitsland een voorloper, maar België lijkt wel op de tweede plaats te komen. Het is eigenlijk de logische volgende stap na de condensatieketel. Je blijft met zo’n installatie overigens het best ook nog op het elektriciteitsnet aangesloten. Zodat je bij tekorten niet zonder stroom komt te zitten, en je eventuele overschotten daar ook op kwijt kunt. Maar helemaal los gaan van het net gaat desnoods ook: Stroomop in Kuurne is een bedrijf dat dat doet, met een WKK-installatie op houtpellets.” 

Wkk Pellet Cogen
Een WKK-installatie op houtpellets.
Cogen Vlaanderen

Probeer Susanova gratis uit!

Wilt u meer dan alleen nieuws? Al onze plusartikels, reportages en analyses lezen? Kies dan voor een proefabonnement van een maand!