Plus Vlaams minister Crevits lanceert plan voor koolstofarme industrie

Vlaams minister van Innovatie en Economie Hilde Crevits wil samen met de bedrijfswereld en specialisten streven naar een ‘koolstofcirculaire en CO2-arme industrie’. Klimaatneutraliteit wordt niet nagestreefd, wel een daling van de CO2-uitstoot met 80 tot 90 procent in 2050.

Ellen Vervoort | 10 november 2020
I Stock 000016467862 Xxxlarge

De chemiesector, staalproductie en raffinaderijen stoten samen ongeveer 30 procent van alle broeikasgassen in Vlaanderen uit en 90 procent van de industriële broeikasgasuitstoot onder het emissiehandelsysteem (ETS). Tegelijkertijd kunnen die sectoren cruciaal zijn om de klimaattransitie waar te maken. Ze produceren immers staal voor windturbines of kunststoffen voor gebouwisolatie. Om te onderzoeken hoe de Vlaamse industrie tegen 2050 CO2-arm kan zijn, bestelden Vlaams minister Hilde Crevits en het Vlaams Agentschap voor Innoveren en Ondernemen (VLAIO) een studie bij een expertenconsortium onder leiding van Deloitte. Zij tekenden een pad uit richting een CO2-arme industrie.

Vier transities richting klimaatneutraliteit

De experts onderzochten potentiële nieuwe technologieën en vroegen tientallen deskundigen uit bedrijven, onderzoeksinstellingen, overheden en het middenveld naar hun visie. Daaruit destilleerden ze vier transitiepaden:

  1. Biomassa gebruiken als energiebron en grondstof in plaats van fossiele grondstoffen. Concreet gaat het daarbij om hernieuwbare biologische grondstoffen zoals organisch-biologisch afval.
  2. Kunststoffen circulair gebruiken. Door kunststoffen chemisch te recycleren, breek je ze af tot hun oorspronkelijke chemische bouwstenen. Die kunnen opnieuw gebruikt worden om kunststoffen mee te maken.
  3. Meer (groene) elektriciteit en groene waterstof gebruiken in productieprocessen.
  4. 8 miljoen ton CO2 afvangen. Dat is nog altijd de helft van de huidige CO2-uitstoot. De afgevangen CO2 kan worden omgezet in nieuwe basismoleculen en grondstoffen, bijvoorbeeld methanol. Een andere mogelijkheid is de CO2 opslaan in oude gasvelden. Industriële installaties met een zeer geconcentreerde uitstoot moeten van deze transitie voor 2030 al werk maken (zie hieronder).

Roadmap

Op basis van mogelijke technologische innovaties en de kostprijzen van energie en grondstoffen, stelden de experts een routekaart op. Het doel is om tegen 2050 80 tot 90 procent minder CO2 uit te stoten.

In de roadmap staat onder andere dat:

  • De staalsector geen cokes meer zal gebruiken, maar afvalhout en waterstof ; koolstofhoudend restgas van de ovens via bacteriën moeten omgezet worden naar ethanol als brandstof voor de chemie
  • De chemie alternatieve grondstoffen inschakelt, bijvoorbeeld biomassa, waterstof, gerecupereerde plastics, en ethanol en methanol gemaakt van opgevangen CO2
  • De raffinaderijen alternatieve basisgrondstoffen zullen gebruiken zoals plastic afval en olie uit biomassa

Elektrificatie

De experts voorspellen dat de Vlaamse industrie tegen 2050 tot drie keer meer elektriciteit en drie keer meer waterstof zal nodig hebben. Die kan onmogelijk allemaal in Vlaanderen gegenereerd worden. Minstens een deel van de groene waterstof zal dus uit het buitenland komen.

Dat betekent dat er in Vlaanderen (en daarbuiten) transportnetten en logistieke lijnen voor CO2, waterstof, restwarmte, elektriciteit en te recycleren plastics moeten komen. Hoe de Vlaamse Regering en de sectoren die infrastructuur en extra duurzame energie zullen voorzien, komt in het rapport niet aan bod. Volgens minister Crevits komt er daarvoor ‘een apart werktraject’.

Investeren in innovatie

Al deze transities zijn alleszins niet mogelijk zonder innoverende technologieën, stellen de experts. Welke dat precies zijn, kunnen ze nog niet voorspellen. De studie schetst daarom alleen de grote lijnen en geeft enkele algemene principes rond financiering, innovatiebeleid of aanpassing van het wetgevende kader.

De studie past volgens kabinet-Crevits binnen het Moonshot-innovatieprogramma van de Vlaamse overheid dat vorig jaar werd gelanceerd. Daarbinnen investeert de Vlaamse Regering jaarlijks 20 miljoen euro in basisonderzoek naar nieuwe technologieën, zodat die tegen 2050 op industriële schaal kunnen worden toegepast. Voor het programma wordt zo'n 400 miljoen euro opzijgezet.

Ook op Europees niveau rekent Crevits op financiële hefbomen. De Europese Green Deal reikt bijvoorbeeld middelen aan voor demo-installaties en infrastructuur. Vlaanderen heeft daarvoor een aantal projectvoorstellen klaar. Zeven projecten zijn ingediend voor het ETS-Innovatiefonds. Er worden ook beleidsprogramma’s voorbereid rond bio-economie, waterstof en circulaire economie.

Lees hier het volledige rapport: naar een koolstofcirculaire en CO2-arme industrie.

Verder lezen?

Maak een profiel aan en lees Susanova nu 1 maand gratis.