Stad Antwerpen duidt negen locaties aan met potentieel voor warmtenet

De stad Antwerpen wil in de toekomst zoveel mogelijk gebouwen op haar grondgebied op een duurzame manier verwarmen. Samen met netbeheerder Fluvius onderzocht ze verschillende pistes, met een nieuwe warmtezoneringskaart als leidraad. Het college legt nu een plan van aanpak voor warmtenetten voor aan de gemeenteraad.

Lien Moris | 4 mei 2020
Zicht_op_Antwerpen_vanop_Linkeroever
Visit Flanders

Antwerpen engageert zich om in 2050 klimaatneutraal te zijn en dus de uitstoot van fossiele brandstoffen drastisch te verminderen. In het onderzoek daarvoor formuleert de stad nu verschillende duurzame alternatieven om de gebouwen op haar grondgebied fossielvrij te verwarmen. Er werd een warmtezoneringskaart opgemaakt die uitwijst waar welke technologie het beste werkt: warmtepompen, alternatieve bronnen of hernieuwbaar gas (zoals biomethaan en waterstof uit hernieuwbare bronnen).

“De warmtezoneringskaart is de blueprint voor ons toekomstig warmtebeleid”, zegt schepen voor Leefmilieu Tom Meeuws. “Dankzij dit instrument kunnen we microscopisch inzoomen op verschillende stadswijken en duurzame warmtealternatieven op maat voorzien. Het is een erg dynamisch instrument waar we flexibel mee kunnen omspringen. Op termijn creëren we fossiel- en CO2-vrije verwarming voor volledige stadsdelen. We spreken van de Grote Warmteverbinding.”

Negen pilootzones voor warmtenetten

Op basis van de warmtezoneringskaart werd een plan van aanpak opgesteld, specifiek voor de warmtenetten in Antwerpen. Het college legt het plan ter goedkeuring voor aan de gemeenteraad.

Het plan definieert negen pilootzones met een hoog potentieel voor warmtenetten: Linkeroever, het Eilandje, de omgeving van Nieuw Zuid, Kiel, Fruithoflaan, Stuivenberg, de omgeving Luchtbal/Rozemaai, de omgeving van de Kaaien, en de Ringzones Oost en Zuidoost. Om de pilootzones te bepalen, werden verschillende criteria naast elkaar gelegd:

  • locaties waar het technisch haalbaar en economisch gunstig is om een warmtenet aan te leggen, en waar een ander concept moeilijker haalbaar is;
  • zones met voldoende grote verbruikers die op korte termijn kunnen worden aangesloten, zoals overheidsgebouwen, sociale woningen en bedrijven;
  • zones met een potentiële warmtebron of grote warmteleiding in de buurt;
  • zones waar grote infrastructuurwerken en/of renovatiewerken gepland staan om de aanleg van een warmtenet te kunnen vergemakkelijken.

Schepen voor Stadsontwikkeling Annick De Ridder: "Bij nieuwe wijkontwikkelingen zoals Nieuw Zuid en de Slachthuissite is vandaag al een aansluitverplichting opgenomen in het ruimtelijk uitvoeringsplan. Zodra er effectief een warmtenet ligt, kan dus via vergunningen de aankoppeling aan het warmtenet verzekerd worden.”

Na goedkeuring door de gemeenteraad gaat de stad gaat samen met Fluvius, het Havenbedrijf Antwerpen, Fineg, de provincie Antwerpen en de Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij de warmtenetten verder concretiseren en uitrollen.

Verbinding met de haven

Door financieel bij te dragen in de kosten, zet Antwerpen ook het licht op groen voor de aanleg van een leidingenkoker onder de Royerssluis. Zo kunnen opportuniteiten bekeken worden om restwarmte van de petrochemiebedrijven langs de Scheldelaan richting stad te transporteren. “De restwarmte vanuit de haven kan een belangrijke schakel vormen in dit verhaal”, benadrukt Tom Meeuws. “Restwarmte is een slim inzetbare bron waarbij energie gerecupereerd wordt die anders verdwijnt in de omgeving. We zouden op die manier een grote warmteverbinding realiseren tussen haven en stad.”

Coöperatief warmtenet in Mortsel en Edegem

Niet ver van Antwerpen komt intussen een project rond restwarmte op kruissnelheid: Warmte Verzilverd. In Mortsel en Edegem werken de energiecoöperaties ZuidtrAnt-W en Ecopower samen met de experts van Kelvin Solutions aan het eerste warmtenet dat woningen verwarmt met industriële restwarmte. De restwarmte van de fabriek van Agfa-Gevaert zal via het warmtenet vervoerd worden naar de gemengde woonwijk Minerve, die ontwikkelaar Revive in Edegem aan het bouwen is, op zo’n 500 meter van de site van Agfa-Gevaert. De inwoners kunnen mede-eigenaar worden van het warmtenet.

Het project krijgt financiële steun van het Vlaams Energieagentschap. Begin 2021 zou de eerste warmte geleverd worden.

Wat is een warmtenet?

Een warmtenet is een systeem waarbij volledige wijken van verwarming worden voorzien dankzij restwarmte of groene warmte. Restwarmte uit industriële schouwen die vandaag in de atmosfeer verloren gaat, kan bijvoorbeeld opgevangen en vervoerd worden in een ondergronds buizennetwerk. Op die manier kunnen verschillende wijken verwarmd worden met een grote centrale verwarming zonder CO2-uitstoot.

Bron: Stad Antwerpen

Probeer Susanova gratis uit!

Wilt u meer dan alleen nieuws? Al onze plusartikels, reportages en analyses lezen? Kies dan voor een proefabonnement van een maand!