Ecologische voetafdruk toerist vier keer zo groot als gedacht

Het wereldwijd toerisme draagt voor acht procent bij aan de opwarming van de aarde. Vooral vliegen heeft een grote impact. Dat blijkt uit een nieuwe studie van de Universiteit van Sydney gepubliceerd in het vaktijdschrift Nature Climate Change

11 mei 2018
Airplane 2690200 1920

De Australische onderzoekers onderzochten naar eigen zeggen voor het eerst de échte milieu-impact van toerisme. Want toerisme is veel meer dan vliegen alleen. Voor reizigers worden ook hotels gebouwd, evenementen georganiseerd, golfbanen aangelegd en souvenirs gemaakt. De sector is wereldwijd goed voor 4 biljoen euro en daar komt ieder jaar nog eens vier procent bij. De toeristische sector groeit dan ook veel sneller dan andere sectoren.

Welvarende vervuilers

De onderzoekers berekenden dat alle toeristische aspecten samen jaarlijks zo’n vier miljard ton broeikasgassen uitstoot. Dat is ongeveer acht procent van de jaarlijkse uitstoot. Amerikaanse toeristen zorgen voor het meeste vervuiling (900 miljoen ton CO2), gevolgd door reizigers uit China (560 miljoen ton), Duitsland (330 miljoen ton) en India (240 miljoen ton).

Rijke wereldburgers dragen het meeste bij. De inwoners van de vijftig rijkste landen zijn goed voor de helft van de totale klimaatdruk veroorzaakt door toerisme. Zij kiezen steeds meer voor exotischere en luxueuzere reizen, waardoor ze vaker vliegen en in grote hotels en resorts verblijven.

Duurdere vliegtickets

De onderzoekers pleiten ervoor om in de toekomst meer aandacht naar duurzame ontwikkeling van toerisme te laten gaan. Want als het toerisme in een land toeneemt, zorgt dat ook voor een piek in de CO2-uitstoot. “Ontwikkelingslanden mikken vaak op een snelle en grootschalige ontwikkeling van de toeristische sector, omdat dat op korte termijn economische winst oplevert. Zonder te beseffen dat het een grote impact heeft op het milieu”, verklaren ze in hun onderzoek.

Concreet willen de onderzoekers dat toeristen in de toekomst minder ver zullen reizen en meer gebruik zullen maken van andere openbare vervoersmiddelen dan het vliegtuig. Touroperators moeten dan weer bewust worden gemaakt van energie- en CO2-besparende alternatieven. In andere sectoren wordt de CO2-uitstoot per verdiende dollar steeds kleiner door onder andere verbeterde technieken, maar in het vliegtoerisme kunnen besparingen in brandstofverbruik de groei niet compenseren. Volgens hoofdonderzoeker Manfred Lenzen kan dat alleen opgelost worden door de prijs van de vliegtickets fors te verhogen.

Internationale afspraken

Paul Peeters, vliegtuigbouwkundig ingenieur en onderzoeker aan de Academie voor Toerisme van hogeschool NHTV in Breda, gelooft dan weer niet in de relevantie van alle facetten die de Australiërs onderzochten. “Winkelen en eten wegen in het onderzoek zwaar door, maar het maakt niet uit of de Nederlandse toerist dat in Barcelona, New York of thuis in Utrecht doet”, vertelde hij aan het Nederlandse magazine Trouw

Volgens Peeters is vliegen in het algemeen een probleem, en dan maakt het niet uit wat het aandeel van het toerisme daarbinnen is. “Tien procent van de luchtvaart is goederenvervoer. Van het personenvervoer is een kwart zakelijk, een kwart betreft familie- of vriendenbezoek en de rest is toerisme. In wetenschappelijke studies wordt dat allemaal toerisme genoemd. Begrijpelijk, want het is moeilijk te scheiden. Zo knopen zakenlui aan hun buitenlandse reis vaak nog een weekje vakantie vast.”

Volgens hem zijn de door de onderzoekers voorgestelde maatregelen om de CO2-uitstoot van vliegtoerisme te verlagen niet genoeg. Als we niet ingrijpen, vliegen we aan het einde van deze eeuw vijftien keer zoveel kilometers als nu. Daardoor zal de CO2-uitstoot van de luchtvaart vervijfvoudigen, ongeacht de nieuwe generatie vliegtuigen die zuiniger en milieuvriendelijker is. “Er moeten internationale afspraken komen die de groei van het aantal vluchten beperken. Anders is het klimaatakkoord van Parijs onhaalbaar”, aldus Peeters.

Probeer Susanova gratis uit!

Wilt u meer dan alleen nieuws? Al onze plusartikels, reportages en analyses lezen? Kies dan voor een proefabonnement van een maand!